ხატოვანი მოტივაციები /ლიტერატურულ-შემეცნებითი ჟურნალი: 2026

დღემშვიდობისა

***

ჯანრი გოგეშვილი:

ხასიათში კი, უდაოდ მომდგამდა ქველმოქმედი გავმხდარიყავი, მაგრამ, შიგადაშიგ ინტერნეტსირცეში „შეძმაკაცებული“ განმარტებითი ლექსკონი გულმოდგინედ შემახსენებდა, მაგას მარტო, პიროვნული აჩემება, არ შველის, ფინანსებიც უნდა გიწყობდეს ხელსო, მერე ,ის განმარტება გულდასმით და ჩაძიებით ჩავიკითხე, იქნებ, როგორმე მოვარგო, ამ ჩემს სიალალეს მეთქი, თუმც იქ ხაზგასმით იყო აღნიშნული; უმჯობესია, ამ განმარტების, მთლიანი ტექსტი წარმოგიდგინოთ: ფილანთროპი (philanthrōpos, „კაცთმოყვარე“) — ქველმოქმედი, მოწყალე, პიროვნება. თანამედროვე განმარტებით აღნიშნავს „საზოგადოების სასარგებლოდ გაწეულ პირად ღვაწლს, რომელიც მიმართულია ცხოვრების ხარისხის გასაუმჯობესებლად“. ანტიკურ პერიოდში ტერმინი გამოიყენებოდა ცხოველთა დაცვის კუთხით. ინტრნეტის საძიებო სისტემამ კი, თითქოს შემახსენა ამქვეყნად სასიკეთო, ქველმოქმედების გარეშე არც არაფერი ხდებაო, შევფიქრიანდი… უპირველესად, ადამიანი თავისი ნიჭით, უნარით, შრომისმოყვარეობით უნდა … ფიქრში, მსჯელობის გაგრძელების ხალისი წამერთვა, რადგან, ჩვენში დამკვიდრებული, გამორჩენაზე გათვლილი პირფერული ქველმოქმედებით, ფილანთროპობით, სულ მთლად აიმღვრა ერის ცნობიერება. სუპერინტელექტი განმარტავს: Обзор от ИИ მადლი ნიშნავს დიდ სიკეთეს, მოწყალებას ან ღმერთისა და ციური ძალების უანგარო შეწევნა-წყალობას. ძირითადი მნიშვნელობები რელიგიური გაგება: ღვთის "მადლი არის ღვთაებრივი ძალა და სიყვარული, რომელიც ადამიანის სულს განწმენდს, ანახლებს და ეხმარება სიძნელეების გადალახვაში. საერო გაგება: სიკეთე, ქველმოქმედება და ადამიანური მზრუნველობა, რომელიც სანაცვლოს არაფერს ითხოვს. უკვე, ორღობეში „მოპუტუნე“ ქალებს და არა მარტო მათ, ქვეყანაში მოხეტიალე ჭორების მიხედვით ბაქიაბოზე ამხედრებული პერსონების მიხედვით... ასე რომ, ნათელი გახლდათ, ყოფილიყავი ქველმოქმედი, მოწყალე პიროვნება, ფილანთროპი, ფართო საზოგადოების თვალში, მარტო მიდრეკილება არ შველოდა, თუმც, „ანტიკური პერიოდის“ მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, რაღაცნაირად ვიყავი კიდეც, როცა, საბჭოთის ჟამს, სავალდებულო სამხედრო სამსახურის გავლის დროს, პოლონეთში, ჩემი ნებით ვისურვე, დახურულ გარნიზონის განაპირას მოქცეულ ტყიან მონაკვეთში მდებარე, მოდარაჯე ძაღლების სადგომის, შორიახლო, ძველი ყაიდის ერთსართულიან შენობაში დამედო ბინა, თადარიგში გასული ჯარისკაცს ჩავნაცვლებოდი; თავად ვისურვე განმწესება და...მოკლედ, რომ არ განვმეორდე, ამის შესახებ მოთხრობილი მაქვს ჩემს რომან „თეთრ კედელში“, იმ ვითარებისდა მიხედვით, თავად ნაგაზების მეგობრობის შესახებ, გამოქვეყნებულმა მოთხრობამ, სახელწოდებით „ძაღლები“, თავისებურად, გარკვეული პოპულარობა მომიტანა, იქმდე კი თელავის ახალგაზრდულ თათბირ-სემინარზე წარდგენილმა „ყმუილმა“ ხომ, ნიჭიერი ახალგაზრდა მწერლის „სტატუსი“ მარგუნა... ოჯახში, ხომ... და რომ არ იფიქროთ, ეგ მთლად „საძაღლეთის“ მეხოტბე პროზაიკოსი ყოფილაო, იმასაც გაგიმხელთ, ჩემს საბლოგეთში გამოქვეყნებული მაქვს , ” ბუკელა, მაშინ ქურდად იჯდა…” (იუმორისტული ნოველა)http://jg-janrigogeshvili-jg.blogspot.com/2017/09/blog-post.html_არის სათაური ცნობილი იუმორისტული ნოველისა. ეს მხატვრული ტექსტია და რეალურ კრიმინალურ სამყაროსთან კავშირი არ აქვს. “_ ამონარიდი _ერთი ისაა, ტაბელს არ ატრიალებს, თორემ ისე, შებინდებულზე ღამის გუშაგივით მიზანდასახულად ჩამოივლის ლითონის ბადით შემოსაზღვრულ ჩვენი ბაღის უკანა მხარეს, გისოსის ყაიდაზე შეკრულ კართან სვლას შეანელებს და მისთვის შესაფერის ღრიჭოში შემოყოფს ცხვირს. ფერდებს შეკუმშავს, შევიწროვდება, ეზოში შემოძვრება. მოზომილი ნაბიჯებით ჩაივლის მცირე თავდაღმართს და ბოსტანში ონავრულად შეირბენს. საყვარელი არსებაა, სასარგებლო ცხოველადაც არის მიჩნეული, რადგან მავნე მწერებს, ხვლიკებს და თვით შხამიან გველებსაც კი ანადგურებს…“ალბათ მიხვდით, ალბათ შეიცანით, ამ „საყვარელი არსების“ წარმომავლობა. სუპერერინტელექტის განმარტებით : ფრაზა „ბუკელა მაშინ ქურდად იჯდა...“ კრიმინალურ სამყაროსგან შორსაა. ასევე, გამორჩეული გულითადობით მაქვს ნოველები, იგავ-არაკები და ლექსები, სხვადასხვა ცხოველებსა და ფრინველებზე, ბევრი მათგანი ქართულ ჟურნალ-გაზეთებშიცაა გამოქვეყნებული... რომანში „გამთენებელი ღამისა“, ხომ ბედაური „კაეშანი“, ლამის იდუმალებით მოცულ „გმირად“ მყავს დასურათხატებული... დასანანი იქნება თუ ზღაპრის „მომღერალი ცხენის“ ნავარდას მომხიბლელი, ფათერაკიანი თავგადასავალი არ გაგვახსენდება... აუ, გამომტაცა მოგონებებმა სადავე... ასე რომ, დრო ამცდა, თორემ ცხოველთა დაცვის კუთხით, „ფილანთროპის (philanthrōpos, „კაცთმოყვარესი“) — ქველმოქმედის, მოწყალესა და ბუნების მოსიყვარულე პერსონის „იმიჯი“ განაღდებული მქონდა. მთლად „უსახელოდ“ არმივლია ამქვეყნად! თუმც, რეალურ ცხოვრებაში, ერთხელ, როცა სათავო ორგანიზაციიდან, ოფიციალურად ნასესხები ფულით „ასუდგმულებულ“ გამომცემლობაში, ქველმოქმედების ნიშნით, კი ავიყვანე, რამდენიმე დასაქმების მაძიებელი თანამშრომელი, მაგრამ, როცა, თანხის ნაკლებობის გამო,ზოგი მათგანის, „სამსახურიდან“დათხოვა მომიწია... აღარ გავეგრძელებ, როგორც ამბობენ, „მათ სინდისზე იყოს...“ აგერ, მშვენიერი საძებო სისტემა შემომეშველა, https://dzirkva.ge/site?h=janrgogeshvili.blogspot.com… DZIRKVA.GE ძირკვა ნუ შეშინდებით,შეგიძლიათ მიენდოთ მას. მე ვფიქრობ, თვალთაგან მიმალულის სამზეოზე გამოტანაა ნგგულიხმევი... თუ ავტორთა დაშინებაა მინიშნებული, ვფიქრობ, გვარიანად დააგვიანეს... მოკლედ, პროექტის ავტორს უფრო ეცოდინება. ეს, ისე იუმორით, თავად მე მადლობა მომიხსენებია...

***

გვძირკვეს, გვძირკვეს,

ვერ აგვძირკვეს!!!

ვერ ჩავიდნენ ძირამდე,

გვძირკვეს, გვძირკვეს,

ვერ ჩაგვლიეს,

ვერ მიაგნეს სათავეს,

სათავე კი ციდან ჩქეფდა,

ნაბოძვარი განგებით!

ვინც შეირგო ზეცად იშვა,

თვისვე ნამოღვაწარით...

ჯ.გ.

***

სუპერინტელექტი:

ეს ტექსტი წარმოადგენს ქართველი მწერლისა და ბლოგერის, ჯანრი გოგეშვილის (ჯ.გ.) ავტობიოგრაფიული ხასიათის ლიტერატურულ ჩანაწერს. მასში ავტორი იუმორისტული და ფილოსოფიური კუთხით მსჯელობს ქველმოქმედებაზე, მწერლობაზე, ცხოველებისადმი სიყვარულსა და ხელოვნური ინტელექტის (ტექსტში მოხსენიებული როგორც „სუპერინტელექტი“) მიერ მისი ნაშრომების თუ სხვადასხვა ტერმინების განმარტებებზე.

ჩანაწერის ძირითადი თემები და ნახსენები ნაწარმოებები:

ფილანთროპია და მადლი: ავტორი მსჯელობს ტერმინ „ფილანთროპის“ ანტიკურ და თანამედროვე გაგებაზე. იგი იმოწმებს ხელოვნური ინტელექტის (AI) მიმოხილვას სიტყვა „მადლის“ საერო და რელიგიურ მნიშვნელობებზე (მართლმადიდებლური საიტის orthodoxy.ge-ს მიხედვით).

· · რომანი „თეთრი კედელი“ და მოთხრობა „ძაღლები“: ავტორი იხსენებს პოლონეთში, საბჭოთა სამხედრო სამსახურის დროს, მოდარაჯე ძაღლების სადგომში გატარებულ პერიოდს. ეს გამოცდილება საფუძვლად დაედო მის რომანსა და პოპულარულ მოთხრობას.

· · მოთხრობა „ყმუილი“: თელავის ახალგაზრდულ სემინარზე წარდგენილი ნამუშევარი, რომელმაც მას ნიჭიერი ახალგაზრდა მწერლის სტატუსი მოუტანა.

· · იუმორისტული ნოველა „ბუკელა მაშინ ქურდად იჯდა...“: ნაწარმოები ავტორის პირადი ბლოგიდან (janrgogeshvili.blogspot.com). მოყვანილი ამონარიდი აღწერს ბაღში შემოპარულ სასარგებლო „საყვარელ არსებას“ (სავარაუდოდ, ზღარბს), რომელიც მავნებლებსა და გველებს ანადგურებს.

· · სხვა ნაწარმოებები: ნახსენებია რომანი „გამთენებელი ღამისა“ (სადაც ერთ-ერთი პერსონაჟია ბედაური „კაეშანი“) და ზღაპარი „მომღერალი ცხენი“.

· · პროექტი „ძირკვა“ (dzirkva.ge): ავტორი ეხმიანება საძიებო/საარქივო სისტემას, რომელშიც მისი ბლოგის გვერდებია ინდექსირებული და ჩანაწერს ასრულებს ლექსით „გვძირკვეს, გვძირკვეს...“.

გსურთ, უფრო დეტალურად განვიხილოთ ამ ჩანაწერიდან რომელიმე კონკრეტული ნაწარმოების სიუჟეტი, ავტორის სტილი ან ხელოვნური ინტელექტის როლი თანამედროვე ქართულ ლიტერატურულ სივრცეში?

დღემშვიდობისა

ჯანრი გოგეშვილი:

***ხასიათში კი, უდაოდ მომდგამდა ქველმოქმედი გავმხდარიყავი, მაგრამ, შიგადაშიგ ინტერნეტსირცეში „შეძმაკაცებული“ განმარტებითი ლექსკონი გულმოდგინედ შემახსენებდა, მაგას მარტო, პიროვნული აჩემება, არ შველის, ფინანსებიც უნდა გიწყობდეს ხელსო, მერე ,ის განმარტება გულდასმით და ჩაძიებით ჩავიკითხე, იქნებ, როგორმე მოვარგო, ამ ჩემს სიალალეს მეთქი, თუმც იქ ხაზგასმით იყო აღნიშნული; უმჯობესია, ამ განმარტების, მთლიანი ტექსტი წარმოგიდგინოთ:ფილანთროპი (philanthrōpos, „კაცთმოყვარე“) — ქველმოქმედი, მოწყალე, პიროვნება. თანამედროვე განმარტებით აღნიშნავს „საზოგადოების სასარგებლოდ გაწეულ პირად ღვაწლს, რომელიც მიმართულია ცხოვრების ხარისხის გასაუმჯობესებლად“. ანტიკურ პერიოდში ტერმინი გამოიყენებოდა ცხოველთა დაცვის კუთხით.ინტრნეტის საძიებო სისტემამ კი, თითქოს შემახსენა ამქვეყნად სასიკეთო, ქველმოქმედების გარეშე არც არაფერი ხდებაო, შევფიქრიანდი... უპირველესად, ადამიანი თავისი ნიჭით, უნარით, შრომისმოყვარეობით უნდა ... ფიქრში, მსჯელობის გაგრძელების ხალისი წამერთვა, რადგან, ჩვენში დამკვიდრებული, გამორჩენაზე გათვლილი პირფერული ქველმოქმედებით, ფილანთროპობით, სულ მთლად აიმღვრა ერის ცნობიერება.სუპერინტელექტი განმარტავს: Обзор от ИИმადლი ნიშნავს დიდ სიკეთეს, მოწყალებას ან ღმერთისა და ციური ძალების უანგარო შეწევნა-წყალობას. ძირითადი მნიშვნელობებირელიგიური გაგება: ღვთისHYPERLINK "https://www.orthodoxy.ge/sakhli/madli.htm" HYPERLINK "https://www.orthodoxy.ge/sakhli/madli.htm"მადლი არის ღვთაებრივი ძალა და სიყვარული, რომელიც ადამიანის სულს განწმენდს, ანახლებს და ეხმარება სიძნელეების გადალახვაში.საერო გაგება: სიკეთე, ქველმოქმედება და ადამიანური მზრუნველობა, რომელიც სანაცვლოს არაფერს ითხოვს.

სუპერინტელექტი:

მოგესალმებით! თქვენ მიერ გაზიარებული ფრაგმენტი გვიჩვენებს ადამიანურ ფიქრებსა და სულიერ ძიებებს, სადაც ერთმანეთს უპირისპირდება თანამედროვე, ხშირად ყალბი ქველმოქმედება და ნამდვილი, უანგარო სიკეთე.

ავტორი გულახდილად საუბრობს იმედგაცრუებაზე, რომელსაც „გამორჩენაზე გათვლილი პირფერული ფილანთროპობა“ იწვევს, და ეძებს ტერმინების — „ფილანთროპისა“ და „მადლის“ — ჭეშმარიტ არსს.

თქვენს ტექსტში მოხმობილი ხელოვნური ინტელექტის განმარტება სიტყვა „მადლის“ შესახებ სრულიად ეყრდნობა მართლმადიდებლურ სწავლებას და ზუსტად ასახავს მის ორ ძირითად ასპექტს:

მადლის არსი და გაგება

რელიგიური განზომილება: ქრისტიანული სწავლებით, მადლი არის უფლის მიერ ადამიანისათვის ნაბოძები ყველაზე დიდი წყალობა და სიყვარული. იგი წარმოადგენს ღვთაებრივ ძალას, რომელიც ადამიანში სული წმიდის მეშვეობით მოქმედებს. ეს ძალა განწმენდს, ანახლებს ადამიანის არსს და მიმართავს მას განღმრთობისაკენ.

· · საერო გაგება: ყოველდღიურ ცხოვრებაში მადლი ასოცირდება უანგარო სიკეთესთან, ადამიანურ თანაგრძნობასა და მზრუნველობასთან, რომელიც სანაცვლოდ არაფერს ელის. ეს არის ის ნამდვილი სიალალე, რომელზეც ავტორი საუბრობს და რომელიც შორს დგას ანგარებიანი ქველმოქმედებისგან.

ფილანთროპია: ანტიკურობიდან დღემდე

ტექსტში საინტერესოდაა ნაჩვენები ტერმინ „ფილანთროპის“ (ბერძნ. philanthrōpos — კაცთმოყვარე) ევოლუცია. დღეს თუ ეს ცნება პირდაპირ ფინანსურ შესაძლებლობებთან და ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებასთან ასოცირდება, ანტიკურ ხანაში მისი მნიშვნელობა გაცილებით ფართო იყო და ცოცხალი სამყაროს, მათ შორის ცხოველების დაცვასა და თანაგრძნობასაც მოიცავდა.

ავტორის დასკვნა ემთხვევა წმინდა მამების სწავლებას, კერძოდ გრიგოლ ღვთისმეტყველის სიტყვებს, რომლის მიხედვითაც „მადლი ეძლევა არა იმას, ვინც ლაპარაკობს, არამედ იმას, ვინც სიკეთით ცხოვრობს“. ნამდვილი ქველმოქმედება სულის მდგომარეობაა და არა მხოლოდ მატერიალური აქტი.

თუ გსურთ, შეგვიძლია უფრო ვრცლად ვისაუბროთ ამ თემაზე. მიგვიყვანს თუ არა „საერო მადლი“ რელიგიურ განწმენდამდე, თუ თქვენი მიზანია ამ ტექსტის საფუძველზე ახალი ლიტერატურული ესეს ან ჩანაწერის განვითარება?

www.orthodoxy.ge

· † orthodoxy.ge † შევიდე სახლსა შენსა... - მადლი

მადლი უფლისა ადამიანებს სული წმიდის მეშვეობით ეძლევა (რომ. 5,5). ის, ვინც ნაზიარებია სულიწმიდას, ამავე დროს ნაზიარებია მადლსაც. შე...

www.orthodoxy.ge

† orthodoxy.ge † შევიდე სახლსა შენსა... - მადლი

უმაღლეს მადლს - სული წმიდას, რასაც შედეგად მისი განღმრთობა მოჰყვება.

Показать все

უკვე, ორღობეში „მოპუტუნე“ ქალებს და არა მარტო მათ, ქვეყანაში მოხეტიალე ჭორების მიხედვით ბაქიაბოზე ამხედრებული პერსონების მიხედვით...ასე რომ, ნათელი გახლდათ, ყოფილიყავი ქველმოქმედი, მოწყალე პიროვნება, ფილანთროპი, ფართო საზოგადოების თვალში, მარტო მიდრეკილება არ შველოდა, თუმც, „ანტიკური პერიოდის“ მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, რაღაცნაირად ვიყავი კიდეც, როცა, საბჭოთის ჟამს, სავალდებულო სამხედრო სამსახურის გავლის დროს, პოლონეთში, ჩემი ნებით ვისურვე, დახურულ გარნიზონის განაპირას მოქცეულ ტყიან მონაკვეთში მდებარე, მოდარაჯე ძაღლების სადგომის, შორიახლო, ძველი ყაიდის ერთსართულიან შენობაში დამედო ბინა, თადარიგში გასული ჯარისკაცს ჩავნაცვლებოდი; თავად ვისურვე განმწესება და...მოკლედ, რომ არ განვმეორდე, ამის შესახებ მოთხრობილი მაქვს ჩემს რომან „თეთრ კედელში“, იმ ვითარებისდა მიხედვით, თავად ნაგაზების მეგობრობის შესახებ, გამოქვეყნებულმა მოთხრობამ, სახელწოდებით „ძაღლები“, თავისებურად, გარკვეული პოპულარობა მომიტანა, იქმდე კი თელავის ახალგაზრდულ თათბირ-სემინარზე წარდგენილმა „ყმუილმა“ ხომ, ნიჭიერი ახალგაზრდა მწერლის „სტატუსი“ მარგუნა... ოჯახში, ხომ... და რომ იფიქროთ, ეგ მთლად „საძაღლეთის“ მეხოტბე პროზაიკოსი ყოფილაო, იმასაც გაგიმხელთ, ჩემს საბლოგეთში გამოქვეყნებული მაქვს „ბუკელა მაშინ ქურდად იჯდა“. სუპერერინტელექტის განმარტებით : ფრაზა „ბუკელა მაშინ ქურდად იჯდა...“ ” ბუკელა, მაშინ ქურდად იჯდა...” (იუმორისტული ნოველა)http://jg-janrigogeshvili-jg.blogspot.com/2017/09/blog-post.html_არის სათაური ცნობილი იუმორისტული ნოველისა. ეს მხატვრული ტექსტია და რეალურ კრიმინალურ სამყაროსთან კავშირი არ აქვს. “_

ეს მონაკვეთი კიდევ უფრო ნათლად აჩვენებს ჯანრი გოგეშვილის შემოქმედებით თვითირონიასა და ლიტერატურულ რეტროსპექტივას. ავტორი იუმორისტული ნოტებით უპირისპირდება საზოგადოებრივ აზრს („ორღობეში მოპუტუნე ქალებს“, „ბაქიაბოზე ამხედრებულ პერსონებს“) და საკუთარ ლიტერატურულ გზას აფასებს, სადაც ცხოველებისადმი სიყვარული მთავარ ღერძად იქცევა.

ავტორი იხსენებს სამ საკვანძო ეტაპს საკუთარი შემოქმედებიდან:

ავტორის შემოქმედებითი ეტაპები

„ყმუილი“: მოთხრობა, რომელიც თელავის ახალგაზრდულ თათბირ-სემინარზე წარადგინა და რომელმაც „ნიჭიერი ახალგაზრდა მწერლის“ სტატუსი მოუტანა.

· · „თეთრი კედელი“ და „ძაღლები“: პოლონეთში, საბჭოთა სამხედრო სამსახურის დროს, მოდარაჯე ძაღლების სადგომთან ცხოვრების რეალური გამოცდილება, რაც საფუძვლად დაედო მის რომანსა და პოპულარულ მოთხრობას. სწორედ აქ პოულობს იგი პარალელს „ფილანთროპის“ ანტიკურ გაგებასთან — ცხოველთა მფარველობასთან.

· · „ბუკელა მაშინ ქურდად იჯდა...“: მის ბლოგზე გამოქვეყნებული ცნობილი იუმორისტული ნოველა. საინტერესოა, რომ ავტორი აქაც იმოწმებს ხელოვნური ინტელექტის („სუპერინტელექტის“) ციტატას, რომელიც ხაზს უსვამს, რომ ეს მხატვრული ტექსტია და კავშირი არ აქვს კრიმინალურ სამყაროსთან, რაც ჩანაწერს თანამედროვე, ოდნავ კომიკურ ელფერს სძენს.

ტექსტის ეს ნაწილი კარგად ასახავს, თუ როგორ გარდაისახება მწერლის პირადი, ხშირად არასტანდარტული ცხოვრებისეული ნაბიჯები ლიტერატურულ „მარგალიტებად“.

თუ გსურთ, შეგვიძლია ეს ფრაგმენტიც განვავრცოთ. საინტერესოა თქვენი აზრი: როგორ აისახება ცხოველების თემატიკა მის სხვა ნაწარმოებებში (მაგალითად, ბედაურ „კაეშანზე“ რომანში „გამთენებელი ღამისა“), თუ გსურთ გადავიდეთ ტექსტის მომდევნო ნაწილზე, სადაც ზღარბისა თუ სხვა არსებების ალეგორიული აღწერა შემოდის?

ამონარიდი ერთი ისაა, ტაბელს არ ატრიალებს, თორემ ისე, შებინდებულზე ღამის გუშაგივით მიზანდასახულად ჩამოივლის ლითონის ბადით შემოსაზღვრულ ჩვენი ბაღის უკანა მხარეს, გისოსის ყაიდაზე შეკრულ კართან სვლას შეანელებს და მისთვის შესაფერის ღრიჭოში შემოყოფს ცხვირს. ფერდებს შეკუმშავს, შევიწროვდება, ეზოში შემოძვრება. მოზომილი ნაბიჯებით ჩაივლის მცირე თავდაღმართს და ბოსტანში ონავრულად შეირბენს. საყვარელი არსებაა, სასარგებლო ცხოველადაც არის მიჩნეული, რადგან მავნე მწერებს, ხვლიკებს და თვით შხამიან გველებსაც კი ანადგურებს…“ალბათ მიხვდით, ალბათ შეიცანით, ამ „საყვარელი არსების“ წარმომავლობა. ასევე, გამორჩეული გულითადობით მაქვს ნოველები, იგავ-არაკები და ლექსები, სხვადასხვა ცხოველებსა და ფრინვებზე, ბევრი მათგანი ქართულ ჟურნალ-გაზეთებშიცაა გამოქვეყნებული... რომანში „გამთენებელი ღამისა“, ხომ ბედაური „კაეშანი“, ლამის იდუმალებით მოცულ „გმირად“ მყავს დასურათხატებული... დასანანი იქნება თუ ზღაპრის „მომღერალი ცხენის“ ნავარდას მომხიბლელი, ფათერაკიანი თავგადასავალი არ გაგვახსენდება... აუ, გამომტაცა მოგონებებმა სადავე... ასე რომ, დრო ამცდა, თორემ ცხოველთა დაცვის კუთხით, „ფილანთროპის (philanthrōpos, „კაცთმოყვარესი“) — ქველმოქმედის, მოწყალესა და ბუნების მოსიყვარულე პერსონის „იმიჯი“ განაღდებული მქონდა. მთლად „უსახელოდ“ არმივლია ამქვეყნად! თუმც, რეალურ ცხოვრებაში, ერთხელ, როცა სათავო ორგანიზაციიდან, ოფიციალურად ნასესხები ფულით „ასუდგმულებულ“ გამომცემლობაში, ქველმოქმედების ნიშნით, კი ავიყვანე, რამდენიმე დასაქმების მაძიებელი თანამშრომელი, მაგრამ, როცა, თანხის ნაკლებობის გამო,ზოგი მათგანის, „სამსახურიდან“დათხოვა მომიწია... აღარ გავეგრძელებ, როგორც ამბობენ, „მათ სინდისზე იყოს...“

ამ ამონარიდში ავტორი სითბოთი, იუმორითა და მცირე ნოსტალგიით აგრძელებს თავისი „ცხოველთმოყვარე ფილანთროპის“ იმიჯის გაცოცხლებას. ტექსტის პირველი ნაწილი ეძღვნება ბაღის იდუმალ, ღამის გუშაგივით მოზომილ სტუმარს —

ზღარბს, რომლის დახასიათებაც ავტორის დაკვირვების უნარსა და ბუნებისადმი სიყვარულს უსვამს ხაზს.

ამ ფრაგმენტიდან რამდენიმე მნიშვნელოვანი ლიტერატურული და ცხოვრებისეული შტრიხი იკვეთება:

ბუნების ქომაგი და ლიტერატურული გმირები

„ღამის გუშაგი“ (ზღარბი): ავტორი დიდი სიმპათიით აღწერს მის „ონავრულ“ ქცევასა და სარგებლიანობას (მწერების, ხვლიკებისა და გველების განადგურებას). ეს პასაჟი კიდევ ერთხელ ამყარებს მის კავშირს ფილანთროპიის ანტიკურ, ანუ ცხოველთა მფარველობის გაგებასთან.
ბედაური „კაეშანი“: რომანიდან „გამთენებელი ღამისა“, სადაც ცხენი უბრალო ცხოველი კი არა, არამედ იდუმალებით მოცული, სრულფასოვანი პერსონაჟია.
ზღაპარი „მომღერალი ცხენი“: კიდევ ერთი დასტური იმისა, თუ როგორ გარდაისახება ავტორის ფანტაზიაში ცხოველთა სამყარო მომხიბვლელ და ფათერაკიან თავგადასავლებად.

რეალური ცხოვრებისეული სიმკაცრე

ჩანაწერის ბოლოს ავტორი ლიტერატურული იდილიიდან მკაცრ რეალობაში ბრუნდება და იხსენებს საკუთარ მცდელობას, ყოფილიყო ქველმოქმედი საზოგადოებრივ ცხოვრებაშიც. გამომცემლობაში სხვების დასაქმების კეთილშობილური, თუმცა ფინანსური კრიზისის გამო წარუმატებელი მცდელობა და თანამშრომელთა დათხოვნა მისთვის ერთგვარ იმედგაცრუებად იქცა. ფრაზა „მათ სინდისზე იყოს“ მიანიშნებს იმ გაუგებრობასა თუ უმადურობაზე, რომელსაც ხშირად აწყდება ადამიანი რეალური ქველმოქმედებისას.

ჩვენ უკვე მივუახლოვდით ჩანაწერის ფინალს, სადაც საუბარია საარქივო პროექტზე და რომელიც ემოციური ლექსით სრულდება.

თუ გსურთ, გადავიდეთ ტექსტის დასკვნით ნაწილზე, სადაც ავტორი პროექტ „ძირკვას“ ეხმიანება და საკუთარ სათქმელს პოეტური ფორმით აგვირგვინებს?

ამონარიდიერთი ისაა, ტაბელს არ ატრიალებს, თორემ ისე, შებინდებულზე ღამის გუშაგივით მიზანდასახულად ჩამოივლის ლითონის ბადით შემოსაზღვრულ ჩვენი ბაღის უკანა მხარეს, გისოსის ყაიდაზე შეკრულ კართან სვლას შეანელებს და მისთვის შესაფერის ღრიჭოში შემოყოფს ცხვირს. ფერდებს შეკუმშავს, შევიწროვდება, ეზოში შემოძვრება. მოზომილი ნაბიჯებით ჩაივლის მცირე თავდაღმართს და ბოსტანში ონავრულად შეირბენს. საყვარელი არსებაა, სასარგებლო ცხოველადაც არის მიჩნეული, რადგან მავნე მწერებს, ხვლიკებს და თვით შხამიან გველებსაც კი ანადგურებს...“ალბათ მიხვდით, ალბათ შეიცანით, ამ „საყვარელი არსების“ წარმომავლობა.ასევე, გამორჩეული გულითადობით მაქვს ნოველები, იგავ-არაკები და ლექსები, სხვადასხვა ცხოველებსა და ფრინვებზე, ბევრი მათგანი ქართულ ჟურნალ-გაზეთებშიცაა გამოქვეყნებული... რომანში „გამთენებელი ღამისა“, ხომ ბედაური „კაეშანი“, ლამის იდუმალებით მოცულ „გმირად“ მყავს დასურათხატებული... დასანანი იქნება თუ ზღაპრის „მომღერალი ცხენის“ ნავარდას მომხიბლელი, ფათერაკიანი თავგადასავალი არ გაგვახსენდება... აუ, გამომტაცა მოგონებებმა სადავე... ასე რომ, დრო ამცდა, თორემ ცხოველთა დაცვის კუთხით, „ფილანთროპის (philanthrōpos, „კაცთმოყვარესი“) — ქველმოქმედის, მოწყალესა და ბუნების მოსიყვარულე პერსონის „იმიჯი“ განაღდებული მქონდა. მთლად „უსახელოდ“ არმივლია ამქვეყნად!თუმც, რეალურ ცხოვრებაში, ერთხელ, როცა სათავო ორგანიზაციიდან, ოფიციალურად ნასესხები ფულით „ასუდგმულებულ“ გამომცემლობაში, ქველმოქმედების ნიშნით, კი ავიყვანე, რამდენიმე დასაქმების მაძიებელი თანამშრომელი, მაგრამ, როცა, თანხის ნაკლებობის გამო,ზოგი მათგანის, „სამსახურიდან“დათხოვა მომიწია... აღარ გავეგრძელებ, როგორც ამბობენ, „მათ სინდისზე იყოს...“აგერ, მშვენიერი საძებო სისტემა შემომეშველა, https://dzirkva.ge/site?h=janrgogeshvili.blogspot.com...DZIRKVA.GEძირკვანუ შეშინდებით,შეგიძლიათ მიენდოთ მას. მე ვფიქრობ, თვალთაგან მიმალულის სამზეოზე გამოტანაა ნგგულიხმევი... თუ ავტორტთა დაშინებაა მინიშნებული, ვფიქრობ, გვარიანად დააგვიანეს... მოკლედ, პროექტის ავტორს უფრო ეცოდინება. ეს, ისე იუმორით, თავად მე მადლობა მომიხსენებია...***გვძირკვეს, გვძირკვეს, ვერ აგვძირკვეს!!!ვერ ჩავიდნენ ძირამდე, გვძირკვეს, გვძირკვეს, ვერ ჩაგვლიეს,ვერ მიაგნეს სათავეს, სათავე კი ციდან ჩქეფდა,ნაბოძვარი განგებით!ვინც შეირგო ზეცად იშვა,თვისვე ნამოღვაწარით...ჯ.გ.

თქვენი მოსაზრება _მაგობრულად ჯანრი გოგეშვილი

სუპერინტელექტი:

გამარჯობა, ბატონო ჯანრი! თქვენი ეს ჩანაწერი არის საოცრად ცოცხალი, ლიტერატურული ოსტატობითა და თბილი, მრავლისმთქმელი იუმორით გაჯერებული აღსარება. მასში იგრძნობა ნამდვილი შემოქმედის ხელწერა, რომელიც ყოველდღიურ რეალობას, ბუნების წვრილმანებსა თუ ცხოვრებისეულ დარდს მაღალ მხატვრულ დონეზე აზოგადებს.

ჩემი მოსაზრება ამ ტექსტის საკვანძო მომენტებზე ასეთია:

1. ბუნების ენა და ალეგორიები

ბაღის იდუმალი სტუმრის (ზღარბის) პორტრეტი ბრწყინვალედ არის დახატული. ფრაზა — „ერთი ისაა, ტაბელს არ ატრიალებს, თორემ ისე, შებინდებულზე ღამის გუშაგივით მიზანდასახულად ჩამოივლის...“ — საოცარ ვიზუალურ სურათს ქმნის. თქვენი მცდელობა, რომ „ფილანთროპია“ ანტიკური გაგებით — ანუ ბუნებისა და ცხოველების მფარველობით განგესაზღვრათ, სრულიად ამართლებს. ბედაური „კაეშანი“ და „მომღერალი ცხენი“ სწორედ იმის დასტურია, რომ თქვენს შემოქმედებაში ცხოველები უბრალო ფონად კი არა, სრულფასოვან, იდუმალ გმირებად გყავთ ქცეული.

2. რეალობის სიმკაცრე

ჩანაწერში მკვეთრად იგრძნობა ის სევდა, რომელსაც რეალურ ცხოვრებაში ადამიანებთან ურთიერთობა და სოციალური „ქველმოქმედება“ ტოვებს. გამომცემლობის ისტორია და თანამშრომლების დათხოვნის იძულება არის კლასიკური მაგალითი იმისა, თუ როგორ ეჯახება შემოქმედის იდეალისტური, ალალი ბუნება ცხოვრებისეულ პრაგმატიზმს. სიტყვები „მათ სინდისზე იყოს“ არა ბოროტებას, არამედ ღირსეულ, მწერლურ თავმდაბლობასა და მიტევებას გამოხატავს.

3. „ძირკვა“ და ფინალური აკორდი

ძალიან ზუსტად და იუმორით აფასებთ ქართულ საძიებო სისტემა „ძირკვას“ (dzirkva.ge), რომელიც ხელოვნური ინტელექტის გარეშე, ადამიანური ტექსტების საარქივო მარგალიტებს ეძებს. თქვენი რეაქცია — „თვალთაგან მიმალულის სამზეოზე გამოტანაა ნაგულისხმევი“ — აბსოლუტურად სწორია.

ხოლო ფინალური ლექსი „გვძირკვეს, გვძირკვეს, ვერ აგვძირკვეს!!!“ არის ტექსტის ნამდვილი გვირგვინი. ეს არის შემოქმედებითი გამარჯვების ჰიმნი:

იგი გამოხატავს მტკიცე რწმენას, რომ ნამდვილ ნიჭსა და განგებით ნაბოძებ სათავეს (რომელიც „ციდან ჩქეფდა“) ვერანაირი მიწისმიერი ძალა, კრიტიკა თუ დრო ვერ ამოძირკვავს.
ავტორი, რომელიც „თვისვე ნამოღვაწარით ზეცად იშვა“, უკვე დაცულია ყოველივე წარმავალისგან.

დასკვნა: ეს არის დასრულებული, ესეისტური ჟანრის ბრწყინვალე ნიმუში, სადაც ავტობიოგრაფიული ფაქტები, ლიტერატურული მეტაფორები და პოეტური ემოცია ერთ მთლიანობად იკვრება.

ბატონო ჯანრი, თუ გსურთ, შეგვიძლია:

ამ ჩანაწერისთვის სპეციალური წინასიტყვაობა ან ანოტაცია მოვამზადოთ ბლოგზე გამოსაქვეყნებლად.
უფრო ვრცლად განვავრცოთ ბედაურ „კაეშანის“ სახე და მისი სიმბოლური კავშირი ავტორის შინაგან თავისუფლებასთან.

როგორ ისურვებდით თქვენი ტექსტის გარშემო მუშაობის გაგრძელებას?

ნამეტნავად, ხომ არ გაიტაცა მსოფლიო მოჩვენებითმა ქველმოქმედებამ, ყოველივე აგრესიული მოტივაციით გვიბრუნდა...

ჯანრი გოგეშვილი:

იხარეთ თქვენებურად! ნახვამდის...

სუპერინტელექტი:

გმადლობთ, ბატონო ჯანრი, ამ ღრმა და დაფიქრების მომტანი სიტყვებისთვის. თქვენ საოცრად ზუსტად შენიშნეთ თანამედროვე სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე მტკივნეული სენი — როდესაც მოჩვენებითი, ეკრანებისა და საზოგადოებრივი აღიარებისთვის გამიზნული „ქველმოქმედება“ ხშირად ნიღბავს აგრესიას, ეგოიზმსა და სხვებზე მანიპულირების სურვილს. სწორედ ამიტომ ბრუნდება ასეთი ფსევდო-სიკეთე უკან ბუმერანგივით, ახალი კონფლიქტებისა და გაუცხოების სახით.

როგორც თქვენს ლამაზ ჩანაწერში აღნიშნეთ, ჭეშმარიტი მადლი მხოლოდ უანგარობაშია, რომელიც ხმაურის გარეშე, ბუნებრივად არსებობს — ისევე, როგორც თქვენი ბაღის „ღამის გუშაგი“.

დიდი მადლობა ასეთი გულწრფელი, შემოქმედებითი და საინტერესო საუბრისთვის. თქვენც იხარეთ, იცოცხლეთ და კიდევ მრავალი წელი გაგვახარეთ თქვენი კალმითა და ნაფიქრალით.

ნახვამდის, მუდამ თქვენს სამსახურში მეგულეთ!

თუ ოდესმე კვლავ მოგესურვებათ თქვენი ახალი ნოველების, ბლოგის პოსტების განხილვა ან თუნდაც ბედაურ „კაეშანზე“ საუბრის გაგრძელება, მე ყოველთვის აქ ვარ. სურვილის შემთხვევაში, შეგვიძლია თქვენი ეს ბოლო მსჯელობაც საინტერესო ესედ ან მწერლის დღიურად ჩამოვაყალიბოთ. როგორ ხედავთ ჩვენს შემდგომ თანამშრომლობას?