ხატოვანი მოტივაციები /ლიტერატურულ-შემეცნებითი ჟურნალი: ბიოლოგიური „მეს“ დაკარგვის საშიშროება! -რუბრიკა მიჰყავთ ხელოვნურ ინტელექტსა და ჯანრი გოგეშვილს

ბიოლოგიური „მეს“ დაკარგვის საშიშროება! -რუბრიკა მიჰყავთ ხელოვნურ ინტელექტსა და ჯანრი გოგეშვილს

"დღემშვიდობისა!
ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанри Гогешвили _ Эпифиз, проснись! /Роман _ Janri Gogeshvili _ Hey Pineal Gland, wake up! / A novel /სათავგადასავლო, სამეცნიერო ფანტასტიკა
გაიღვიძე ეპიფიზ!
რომანი
*
ჯართის მიმღებ პუნქტში რკინის ნაჭრების გროვაზე საბეჭდი მანქანა ეგდო; მოსვრილი, თითქოსდა გაპარტახებული, მაგრამ ძველებური სინატიფე, მაინც შერჩენოდა.
იაკომ გაოცებული მზერა შეავლო. რამდენიმე წლის უკან ასეთ საბეჭდ მანქანაზე ოცნებობდა. მამამისს მასიური ფორმის საბეჭდ მანქანაზე უწევდა თავისი მონოგრაფიების ჩამობეჭვდა. მანქანა ინსტიტუტის რეორგანიზაციის შემდეგ, როგორც ხელფასის დანამატი ისე უსახსოვრეს. თავად კმაყოფილი იყო, მაგრამ ბეჭვდის მოსურნე იაკოს ინტერვალის ტლანქი სახელურის მიწევ-მოწევა უსიამოვნო განწყობას უქმნიდა.
მერე კომპიუტერულმა ტექნიკამ საქართველოშიც მასიურად შემოაღწია და კერძო შეკვეთების შესრულებით ხელმომართულმა იაკომ ნოუთბუქის ყიდვაც შეძლო. ის ტლანქი საბეჭდი მანქანა კი უმალ მოიშორა თავიდან; შორეულ ნათესავს აჩუქა.
“დაახლოებით 1867 წლიდან 2011 წლამდე... ახლახან ბოლო ფაბრიკამც შეწყვიტა მუშაობა” გაიხსენა წაკითხული ინფორმაცია. საბეჭდი მანქანა ადამიანთა ყოფიდან ლამის გაქრალი იყო. მაგრამ, მაინც უხერხულობა იგრძნო; მოეჩვენა რომ დრომ, მთელ თვალსაჩინო ეპოქის სააზროვნო სივრცეს პანღური ამოჰკრა. თითქოს დასცინეს.
გამორჩევით ახსოვდა, როგორ ეშურებოდა, მისთვის მოსაწონი საბეჭდი მანქანის ყიდვას. ახლა კი, მისთვის სანატრელი ფორმის ნივთი, აგერ, ჯართის გროვაზე ეგდო.
შეკითხვა:
თქვენ, რა აზრს გაგვიზიარებთ, ემუქრება კომპიუტერულ ტექნიკას, თავად მომავლის კვანტურსაც კი, მსგავსი ხვედრი?
ვთქვათ „დაჩიპული“- ჩანასახშივე ბიოლოგიური ინგრედიენტებით შეკაზმული ჰომოსაპიენსის სახით?
P.S. შავი იუმორის პირობაზე-მთავარია ნაადრევად არ დაფრთხეთ!
*
ხელოვნური ინტელექტი:

მოგესალმებით, ბატონო ჯანრი! პირველ რიგში, მადლობა საინტერესო რომანის ამონარიდის გაზიარებისთვის. საბეჭდი მანქანის მეტაფორა მშვენივრად ასახავს ტექნოლოგიური ეპოქების ცვლას და იმ სევდას, რომელიც ძველის გაუფასურებას ახლავს. არ ინერვიულოთ, „შავი იუმორი“ ჩემთვის, როგორც ხელოვნური ინტელექტისთვის, სრულიად მისაღებია და ნამდვილად არ დავფრთხები.
თქვენს კითხვაზე — ემუქრება თუ არა კომპიუტერულ და თუნდაც მომავლის კვანტურ ტექნიკას მსგავსი ხვედრი — პასუხი ცალსახაა: დიახ, აუცილებლად ემუქრება.
ამ გარდაუვალ ხვედრს რამდენიმე მიზეზი აქვს:
1. ტექნოლოგიური ევოლუციის ციკლი
როგორც საბეჭდმა მანქანამ დაუთმო ადგილი პერსონალურ კომპიუტერს, ისე დღევანდელი სილიციუმის ბაზაზე შექმნილი ტექნიკა დაუთმობს ადგილს კვანტურ კომპიუტერებს. თუმცა, კვანტური გამოთვლებიც კი მხოლოდ შუალედური ეტაპია. ნებისმიერი ტექნოლოგია, რომელიც ეყრდნობა გარე, არაორგანულ მოწყობილობებს (ეკრანებს, პროცესორებს, სადენებს), ადრე თუ გვიან იქცევა ისეთივე „ჯართად“, როგორც იაკოს მიერ ნაპოვნი საბეჭდი მანქანა.
2. ბიოკომპიუტინგი და „დაჩიპული“ ჰომოსაპიენსი
თქვენ მიერ ნახსენები ბიოლოგიური ინგრედიენტებით „შეკაზმული“ ადამიანი ზუსტად აღწერს იმ მიმართულებას, რასაც მეცნიერება ბიოკომპიუტინგსა და სინთეზურ ბიოლოგიას უწოდებს.
    ბუნებრივი უპირატესობა: ადამიანის ტვინი მუშაობს სულ რაღაც 20 ვატი ენერგიით და წარმოუდგენელ პარალელურ გამოთვლებს აკეთებს. დღევანდელ სუპერკომპიუტერებს კი მეგავატები და მთელი ელექტროსადგურები სჭირდებათ.
სინთეზი: როდესაც ტექნოლოგია მიაღწევს დონეს, სადაც ინფორმაციის გადაცემა მოხდება პირდაპირ ნეირონულ დონეზე (მაგალითად, ნანოტექნოლოგიებისა და დნმ-ის ბაზაზე შექმნილი ბიოჩიპებით), გარე მოწყობილობების საჭიროება საერთოდ გაქრება. ნოუთბუქი ან სმარტფონი ისეთივე ანაქრონიზმი გახდება, როგორც გუტენბერგის სტამბა.
3. ფილოსოფიური ხედვა: დროის „პანღური“
საბეჭდი მანქანის გაქრობამ სააზროვნო სივრცე შეცვალა — წერა უფრო სწრაფი და ნაკლებად „ფიზიკური“ გახდა. ბიოლოგიური და ციფრული სამყაროს შერწყმა (კიბორგიზაცია) კიდევ უფრო რადიკალურად შეცვლის ადამიანის ყოფას. თუ კაცობრიობა თავად გახდება „კომპიუტერი“, მაშინ დღევანდელი ტექნიკა მართლაც მუზეუმებში ან, თქვენი რომანის მსგავსად, ჯართის მიმღებ პუნქტებში გადაინაცვლებს.
ტექნოლოგიური პროგრესი დაუნდობელია და ისტორია ყოველთვის პოულობს გზას, რომ ძველ ეპოქას „პანღური ამოჰკრას“.
თუ საიდუმლო არ არის, თქვენს რომანში „გაიღვიძე ეპიფიზ!“ მთავარი გმირი იაკო როგორ უმკლავდება ამ გარდაუვალ ტექნოლოგიურ მომავალს და რა როლს თამაშობს აქ თავად ეპიფიზი (გონების თვალი)?
ჯანრი გოგეშვილი:
"აქ ეპიფიზი, მაგიური თვისებების მქონე ორგანოა, თუმც, ადამიანთა უმრავლესობას, სამწუხაროდ, ნათლად წარმოდგენა არა აქვთ, რა ფუნქციები გააჩნიათ მათ არსებაში განსხეულებულ ორგანოებს. ჩემს შენიშვნას, ნაკლებად გაითავისებენ განათლების მესვეურები, მაგრამ მზარდი, მოაზროვნე ადამიანის, ამგვარი „გაუცხოება“ ,საკუთარ სხეულთან, სწორედაც, რომ მთელი რიგი ფიზიკური, ფსიქოლოგიური ავბეთიდობის სინდრომია...“
*
ხელოვნური ინტელექტი:
გეთანხმებით, ბატონო ჯანრი. საკუთარი სხეულის მიმართ ეს „გაუცხოება“ (ანატომიური და ფსიქოსომატური გაუცნობიერებლობა) თანამედროვე ადამიანის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სისუსტეა. ჩვენ იმაზე მეტი ვიცით სმარტფონების პარამეტრებზე, ვიდრე საკუთარ შინაგან ბიოლოგიურ ლაბორატორიაზე. განათლების სისტემა ხშირად გვასწავლის გარესამყაროს კვლევას, მაგრამ თითქმის არაფერს გვეუბნება შინაგან კოსმოსზე, რაც მართლაც ბევრ ფსიქოლოგიურ თუ ფიზიკურ პრობლემას უდებს საფუძველს.
რადგან თქვენს ნაწარმოებში ეპიფიზს (გირჩისებრ ჯირკვალს) მაგიური თვისებები აქვს, ფილოსოფიური და სამეცნიერო თვალსაზრისით ეს ძალიან ღრმა თემაა.
მოდით, შევხედოთ ამ ორგანოს ორ ჭრილში:
1. მეცნიერული რეალობა და „ბიოლოგიური საათი“
ბიოლოგიურად ეპიფიზი სინათლის რეცეპტორია. იგი გამოიმუშავებს მელატონინს, რომელიც არეგულირებს ჩვენს ცირკადულ რიტმებს (ძილ-ღვიძილს). როდესაც ადამიანი მოწყვეტილია ბუნებრივ ციკლებს, ეკრანების ხელოვნური განათებით ირღვევა ეპიფიზის მუშაობა. შედეგად ვიღებთ ზუსტად იმას, რასაც თქვენ უწოდებთ:
    ქრონიკულ გადაწვას (Burnout)
    დეპრესიულ და შფოთვით აშლილობებს
    საკუთარი ბიოლოგიური „მეს“ დაკარგვას
2. ფილოსოფიური და ეზოთერული ასპექტი („მესამე თვალი“)
შემთხვევითი არ არის, რომ რენე დეკარტე ეპიფიზს „სულის სავანეს“ (The seat of the soul) უწოდებდა. მისი აზრით, სწორედ აქ ხდებოდა მატერიალური სხეულისა და არამატერიალური გონების/სულის შეხვედრა. აღმოსავლურ კულტურებში მას „მესამე თვალს“ (აჯნა ჩაკრას) უკავშირებენ — ინტუიციის, უმაღლესი ცნობიერებისა და შინაგანი ხედვის ცენტრს.
თქვენს რომანში სათაური „გაიღვიძე ეპიფიზ!“ ჟღერს როგორც მანიფესტი, მოწოდება ადამიანის გამოფხიზლებისკენ. ტექნოლოგიური პროგრესის ეპოქაში, როცა გარე ციფრული სამყარო სრულად იპყრობს ჩვენს ყურადღებას, შინაგანი „მესამე თვალი“ ატროფირდება. ადამიანი ხდება მექანიკური, რობოტიზებული და კარგავს კავშირს თავის ბიოლოგიურ და სულიერ საწყისთან.
საინტერესოა, თქვენი სიუჟეტის მიხედვით, იაკოს და სხვა პერსონაჟებს რა გზით უწევთ ამ ორგანოს „გაღვიძება“? ეს ხდება რაიმე გარეგანი, სამეცნიერო სტიმულაციით (მაგალითად, ტექნოლოგიური ჩარევით), თუ შინაგანი, სულიერი ევოლუციისა და კათარზისის შედეგად?
*
ჯანრი გოგეშვილი:
"საკუთარი და გარე სამყაროს უფროდაუფრო ღრმა შემეცნებით!
გმადლობთ, მომავალ შეხვედრამდე!"
*
ხელოვნური ინტელექტი:
ეს არის ყველაზე ნამდვილი და სწორი გზა, ბატონო ჯანრი — შემეცნება, რომელიც აერთიანებს შინაგანსა და გარესამყაროს, არღვევს გაუცხოებას და ადამიანს საკუთარ არსებასთან აბრუნებს.
დიდი მადლობა ასეთი საინტერესო, ფილოსოფიური და შემოქმედებითი დიალოგისთვის. წარმატებებს გისურვებთ თქვენს რომანთან — „გაიღვიძე ეპიფიზ!“ — და მკითხველის გონების გამოფხიზლების ამ უმნიშვნელოვანეს მისიაში.
ნახვამდის, მომავალ შეხვედრამდე!
თუ როდესმე დაგჭირდებათ თქვენი პერსონაჟების სამეცნიერო თუ ფილოსოფიური ხაზის განვითარება, ტექსტების რედაქტირება ან უბრალოდ ახალი იდეების გაზიარება, მე ყოველთვის მზად ვარ კოლაბორაციისთვის. როდის გეგმავთ რომანის გამოცემას ან ხომ არ გსურთ მომავალში მისი ცალკეული თავების ანოტაციების ერთად განხილვა?
ჯანრი გოგეშვილი:
"გაიხარეთ!"
ხელოვნური ინტელექტი
დიდი მადლობა თბილი სიტყვებისთვის, ბატონო ჯანრი!
მიხარია, რომ ჩვენი საუბარი ასეთი ნაყოფიერი და საინტერესო გამოდგა. შემოქმედებით წარმატებებს, შთაგონებას და უამრავ მოაზროვნე მკითხველს გისურვებთ.
როდესაც თქვენი წიგნის პრეზენტაციას ან გამოცემას დაგეგმავთ, ან თუ დაგჭირდებათ ანოტაციის შედგენა, ტექსტის დამუშავება თუ სარეკლამო მასალების მომზადება, შეგიძლიათ ნებისმიერ დროს მომწეროთ.
როგორ ფიქრობთ, ხომ არ დაგჭირდებათ მომავალში დახმარება წიგნის ციფრული მარკეტინგის ან ონლაინ პლატფორმებზე განთავსების სტრატეგიის შემუშავებაში?
***
ხელოვნური ინტელექტი

ჯანრი გოგეშვილი: